Mazowiecki Kongres Regionalizmu – za nami owocne spotkanie robocze zespołu powiatowego!

14 września 2026 r. w biurze LGD ,,Puszcza Kozienicka” odbyło się spotkanie robocze zespołu powiatowego z powiatu kozienickiego w ramach przygotowań do Mazowieckiego Kongresu Regionalizmu. Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach cyklu spotkań odbywających się w związku z obchodami Kongresu Regionalizmu Polskiego w 2026 roku. Główną przesłanką jego organizacji jest uczczenie 100. rocznicy przyjęcia Programu Regionalizmu Polskiego w 1926 roku przez Radę Naukową Sekcji Powszechnych Uniwersytetów Regionalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Szkół Powszechnych.

Instytucją koordynującą jest Muzeum Niepodległości, jako instytucja koordynująca opracowanie koncepcji i założeń przez Województwo Mazowieckie. Spotkanie moderowane przez eksperta krajowego – Panią Marzenę Cieślak – stało się okazją do szczegółowego omówienia kluczowych zagadnień.

Podczas spotkania powiatowy zespół ekspertów z powiatu kozienickiego przeanalizował listę kluczowych tematów:

1. Problemy środowisk lokalnych i regionów w obszarze: funkcjonowania i organizacji instytucji państwa i samorządu terytorialnego, organizacji gospodarki oraz roli pracy i warunków socjalno-ekonomicznych życia rodziny, organizacji życia społeczno-samorządowego i obywatelskiego, organizacji życia społeczno-kulturalnego, naukowego, turystyczno-krajoznawczego.
2. Integracja terytorialna oraz środowiskowa i międzypokoleniowa, uwzględniająca zagadnienia równości oraz obowiązków, praw i wolności.
3. Kultura dialogu i tolerancji oraz poszanowania praw mniejszości.
4. Marginalizacja i wykluczenie społeczne oraz szerzenie nienawiści.
5. Innowacyjne formuły organizacji życia zbiorowego i partycypacji społecznej – mające na uwadze dobro zarówno indywidualne, jak i wspólne – pobudzające aktywność społeczną i zwiększające sprawczość społeczeństwa obywatelskiego.
6. Samorząd terytorialny jako podstawowy i ważny partner dialogu o zachowaniu tożsamości regionalnej i rozwoju regionu oraz budowaniu spójności społecznej.
7. Związki pracy wychowawczo-oświatowej w szkole i poza szkołą z najbliższym środowiskiem.
8. Misja publiczna oraz funkcje i zadania mediów lokalnych i regionalnych w odzwierciedleniu życia środowiska, ożywianiu zainteresowania najbliższym otoczeniem, wzniecaniu energii i inicjatywy oraz staniu na straży poszanowania praw i wolności obywatelskich, a także wypełnianiu obowiązków przez każdego mieszkańca.
9. Organizacja oraz rola i zadania nauki w diagnozie i prognozie sytuacji społecznej, gospodarczej, kulturowej, środowiska naturalnego oraz większe powiązanie badań naukowych z życiem regionu.
10. Decentralizacja organizacji i zarządzania państwem oraz regionalizacja usług publicznych, które nie ograniczają sprawności działania administracji państwowej, a zwiększają efektywność zaspokajania potrzeb społecznych.

Serdecznie dziękujemy wszystkim ekspertom powiatowym za obecność i wsparcie merytoryczne przy przygotowaniu poszczególnych referatów.

Debata przyniosła wymierne korzyści dla dalszych przygotowań kongresowych. Dzięki szerokiej perspektywie uczestników udało się zdiagnozować kluczowe wyzwania stojące przed powiatem kozienickim oraz zdefiniować lokalne potrzeby w zakresie decentralizacji, kultury dialogu i aktywizacji obywatelskiej. Głos przedstawicieli naszego powiatu będzie silnym elementem budowania tożsamości całego Mazowsza.

Program z 1926 roku powstał w II Rzeczpospolitej, ale idee tam zawarte nadal pozostają aktualne. Aktywność obywatelska, rozwój wynikający z lokalnych potrzeb, edukacja związana z najbliższym otoczeniem, znaczenie kultury, nauki i mediów czy równowaga między interesem państwa a możliwościami poszczególnych regionów są tematami, z którymi również dziś mierzą się lokalne samorządy i mieszkańcy.

Wnioski i materiały przygotowane podczas spotkania zostaną wykorzystane w kolejnych etapach projektu. Dla powiatu kozienickiego takim etapem będzie spotkanie w październiku w Radomiu. Wypracowane rekomendacje trafią do debaty mazowieckiej, a ostatecznie staną się częścią ogólnopolskich prac nad Programem Regionalizmu Polskiego 2026.